De impact van de vergrijzing op de arbeidsmarkt
Dat de bevolking vergrijst, heeft een zware impact op de arbeidsmarkt. Die loopt aan sneltempo leeg doordat een groot aantal werknemers tegelijkertijd de arbeidsmarkt verlaat, nu die de pensioensgerechtigde leeftijd bereiken. Deze zogenaamde Grexit heeft verstrekkende gevolgen voor de arbeidsmarkt en voor jouw toekomstige HR-beleid.
Wat is vergrijzing?
De ‘vergrijzing van de bevolking’ is een uitdrukking waarmee wordt aangetoond dat de gemiddelde leeftijd binnen de bevolking omhooggaat. Met andere woorden: het percentage ouderen stijgt. Het is het gevolg van een hogere levensverwachting in combinatie met een laag geboortecijfer.
In Vlaanderen (en een groot deel van de Westerse regio’s) is die vergrijzing al langer bezig, maar momenteel staan we aan de vooravond van een massale Grexit: de uitstroom van ‘grijs talent’ uit de arbeidsmarkt. Mensen op pensioensleeftijd dus. Die vergrijzing laat zich voelen in alle sectoren en beroepen.
Wat zijn de gevolgen van de vergrijzing?
Waarom is die vergrijzing een probleem? Simpel: er is minder instroom dan uitstroom. Onze arbeidsmarkt lijdt vandaag al onder de vergrijzing. Voor elke 10 werknemers die met pensioen gaan, staan er maar 8 nieuwkomers klaar om hun job over te nemen.
Daarnaast komen er ook steeds meer jobs bij. Voor elke functie die verdwijnt, ontstaan er drie nieuwe functies. Ook die moeten worden ingevuld, terwijl de beroepsbevolking kleiner wordt. De vergrijzing beperkt zich bovendien niet tot enkele sectoren, maar treft álle domeinen — van industrie tot zorg en onderwijs.
Grexit vs. Brexit
De voorbije jaren vreesden we voor de gevolgen van de Brexit — de uitstap van Groot-Brittannië uit de EU — op onze economie en arbeidsmarkt. Die gevolgen zijn voelbaar, maar vervagen in vergelijking met de impact van de oprukkende Grexit.
De impact van de Grexit is groter omdat ze álle sectoren en beroepen treft, in tegenstelling tot de Brexit die vooral landbouw, chemie, handel en logistiek beïnvloedde. Of je nu actief bent in de publieke, private of non-profitsector: je zal de enorme impact van de vergrijzing op de arbeidsmarkt voelen.
Hoe ga je als werkgever om met vergrijzing?
Als je jouw HR-beleid niet tijdig bijstuurt, zal je binnen afzienbare tijd door de Grexit met een duidelijk personeelstekort kampen. De oplossing is geen quick fix, maar vraagt een doordachte verschuiving naar een duurzaam HR-beleid.
Doordat er een kleinere beroepsbevolking komt, moeten mensen graag, langer en ‘graag langer’ werken. Als HR-manager betekent dit inzetten op een duurzame fit tussen je medewerkers en het bedrijf, door te focussen op:
- De mentale en fysieke gezondheid van je medewerkers
- Loopbaanontwikkeling en herscholing
- Een vlakke en transparante organisatiestructuur
- Een sterke match tussen waarden, normen en bedrijfscultuur
Kijk vooruit: toekomstgericht HR-beleid
De vergrijzing biedt naast uitdagingen ook kansen om de arbeidsmarkt toekomstbestendig te maken. Door in te zetten op opleiding, welzijn en werkbaar werk, bouw je aan een veerkrachtige organisatie die ook morgen sterk staat.